Szukaj:     w wybory.com.pl w internecie  

Unia Europejska
Radek / 30.09.2002 14:42


ORGANA UNII EUROPEJSKIEJ

Rada Europejska - jest organem polityczno-decyzyjnym. Składa się z szefów rządów (premier, kanclerz) państw Unii. Nie jest do końca sformalizowaną instytucją. Działa w formie „spotkania na szczycie”, odbywa się 2 razy w roku.
Kompetencje Rady Europejskiej:
- określenie kierunków rozwoju Unii,
- przygotowanie dyrektyw w sprawie wspólnych akcji i kooperacji politycznej,
- wyrażanie wspólnego stanowiska w sprawach zagranicznych i bezpieczeństwa,
- nadawanie impulsu różnym działaniom Unii, inicjowanie przedsięwzięć, otwieranie nowych obszarów działań.
Na obradach Rady Europejskiej szefom rządów towarzyszą ministrowie spraw zagranicznych tych państw oraz jeden członek Komisji Europejskiej. W ten sposób próbuje się budować więź między Radą Europejską jako organem politycznym a organem wykonawczym, jakim jest Komisja Europejska.
Jest to organ całkowicie niezależny od pozostałych organów Unii. Po każdym posiedzeniu składa Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z niego, raz w roku sporządzane jest roczne sprawozdanie o postępach osiągniętych przez Unię w różnych dziedzinach w danym roku. Parlament Europejski nie ma formalnego wpływu na działania Rady Europejskiej, może wyrazić tylko opinię o sprawozdaniu składanym przez Radę.
Obszary działania Rady:
- polityka zagraniczna i bezpieczeństwo
- rozszerzanie Unii
- reformy instytucjonalne Unii

Parlament Europejski - składa się 626 przedstawicieli wybieranych we wszystkich krajach wspólnoty, proporcjonalnie do ilości ludności. Jego uprawnienia nie są duże, ale w ostatnim okresie znacznie wzrosły.
Funkcje Parlamentu Europejskiego:
- ustawodawcza (legislacyjna, prawodawcza) – dzielona jest z Radą Unii.
- kontrolna (nadzorcza) – głównie w odniesieniu do administracji unijnej - prawo zatwierdzania kandydata na przewodniczącego i członków Komisji, prawo dymisji przewodniczącego i członków Komisji
- budżetowa - nadzór nad wydatkami nieobligatoryjnymi (fundusze strukturalne, wydatki na administracje, badania), prawo odrzucenia budżetu, wnoszenia do niego poprawek, przewodniczący Parlamentu podpisuje budżet.
- przedkłada tzw. "stanowisko" wobec innych spraw
- powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich.
Parlament Europejski ma 3 siedziby:
- Strasbourg – symbol pojednania niemiecko-francuskiego,
- Luksemburg – miejsce, gdzie miały swoje siedziby organa Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, Euratomu, EWG,
- Bruksela – tam pracuje Komisja Europejska (czyli rząd Unii).

Skład polityczny Parlamentu Europejskiego po 1999 roku:





Rada Unii Europejskiej - organ przedstawicielski, każde państwo posiada swoich przedstawicieli pod przewodnictwem państwa które przewodzi Unii rotacyjnie co 6 miesięcy. Rada ocenia i ewentualnie przyjmuje przedłożenia Komisji Europejskiej, w wielu kwestiach musi to być decyzja jednogłośna. W niektórych kwestiach zwraca się o ocenę do Parlamentu, którego stanowisko nie jest dla niej wiążące (w ramach procedury kodecyzyjnej). Mówi się czasom o Radzie Ministrów, gdyż w jej skład wchodzą różni ministrowie (z różnych resortów) z poszczególnych państw Unii. Rada jest organem ustawodawczym.
Kompetencje Rady:
- koordynacja ogólnej polityki gospodarczej państw członkowskich,
- podejmowanie decyzji i tworzenie prawa unijnego,
- reprezentuje wspólnoty europejskie (a nie Unię, gdyż ta nie ma osobowości prawnej) przy zawieraniu umów międzynarodowych,
- przekazuje Komisji Europejskiej uprawnienia do realizacji przepisów, które wydaje, decyzji przez nią podjętych.
Funkcje przewodniczącego: organizowanie i prowadzenie posiedzeń Rady, wypracowywanie kompromisów i poszukiwanie pragmatycznych rozwiązań problemów przedstawionych Radzie.
Komitet stałych przedstawicieli (COREPER) – odpowiada za przygotowanie prac Rady Unii Europejskiej. Zajmuje się wypracowywaniem zgodnego stanowiska państw członkowskich w sprawie propozycji Komisji Europejskiej, zanim jeszcze zostaną wpisane do porządku obrad Rady Unii. Komitet składa się z ambasadorów państw członkowskich Unii akredytowanych przy Wspólnotach Europejskich. W ramach COREPER-u działa około 250 grup roboczych.

Komisja Europejska - organ wykonawczy składający się z przedstawicieli państw (20 komisarzy), którzy nie decydują w imieniu tego państwa, lecz jako komisarze wykonują konkretne zadania w ramach przydzielonego im obszaru działań (forma ministerstwa). Komisarze są proponowani przez państwa członkowskie ale podlegają zatwierdzeniu przez Parlament Europejski. Przewodniczący Komisji jest wybierany przez przywódców państw Unii i zatwierdzany przez Parlament Europejski. Komisję Europejską można nazwać formą rządu europejskiego który:
- wykonuje postanowienia traktatowe,
- realizuje budżet,
- podejmuje decyzje administracyjne,
- reprezentuje Unię Europejską w sprawach zewnętrznych,
- wykonuje prace integracyjne, zarówno prowadzi negocjacje z nowymi kandydatami, jak i działania na rzecz pogłębiania integracji wewnętrznej
- proponuje wspólną politykę w różnych szczegółowych sprawach,
- ma inicjatywę ustawodawczą,
- wydaje samodzielne akty prawne (dyrektywy, decyzje),
- czuwa nad przestrzeganiem prawa Unii,
- może wszczynać działania prawne przeciwko podmiotom Unii (państwom, firmom, osobom fizycznym),
- wciela w życie politykę Unii,
Decyzje zapadają większością głosów – każdy komisarz ma 1 głos. Komisja odpowiada przed Parlamentem Europejskim, składa mu sprawozdania ze swojej działalności, Parlament posiada prawo votum nieufności dla Komisji. Komisja działa w 26 dyrekcjach generalnych (ministerstwa). Komisarze z tych dyrekcji działają w odpowiadających im komisjach parlamentarnych. Każdy komisarz jest odpowiedzialny za swój obszar działalności.

Trybunał Sprawiedliwości - został utworzony w 1953 roku jako organ orzekający Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Z czasem stał się organem wszystkich wspólnot Europejskich. Trybunał jest ostatnią instancją odwoławczą we wspólnocie. Jego wyroki są niepodważalne i wiążące dla sądów państw członkowskich. Ma siedzibę w Luksemburgu. W skład Trybunału wchodzi 15 sędziów – po jednym z każdego kraju oraz 8 adwokatów (rzeczników generalnych podmiotów, które wnoszą sprawy), którzy są wybierani spośród osób dających gwarancje niezależności, odpowiadające wszystkim wymaganiom stawianym urzędnikom na najwyższych stanowiskach unijnych. Są mianowani na 6 lat przez rządy państw członkowskich. Co 3 lata połowa składu jest zmieniana, jak również co 3 lata zmienia się przewodniczący.
Trybunał zbiera się na sesjach plenarnych (wszyscy) na wniosek jakiegoś państwa lub organu Unii lub na wokandach.
Funkcje :
- dokonuje wykładni prawa Europejskiego, interpretacji traktatów,
- rozstrzyga spory pomiędzy państwami Unii,
- rozstrzyga spory między Unią a państwami do niej nie należącymi,
- rozstrzyga spory między instytucjami Unii
- rozstrzyga spory między osobami prywatnymi a Unią,
- wydaje decyzje uprzedzające w zakresie jednolitej interpretacji prawa wspólnotowego
Z powodu obciążenia Trybunału Sprawiedliwości bardzo dużą ilością spraw, od 1989 roku powołano sąd pierwszej instancji, który również składa się z 15 sędziów, nie ma adwokatów. Zajmuje się sprawami niższego rzędu:
– skargami osób fizycznych i prawnych przeciwko instytucjom unijnym,
– sporami między Unią a jej funkcjonariuszami,
– skargami przeciwko Komisji Europejskiej wnoszonymi przez przedsiębiorstwa,
– sprawami związanymi z zaniechaniem albo anulowaniem odszkodowań przeciwko wspólnocie wnoszonym przez osoby fizyczne i prawne.
Odwołanie od decyzji następuje w Trybunale Sprawiedliwości. Od 1953 roku Trybunał rozpatrzył ponad 9000 spraw. Wyrok zapada większością głosów, firmują go wszyscy sędziowie. Wszystkie wyroki są publikowane w dzienniku urzędowym Trybunału Sprawiedliwości.

Trybunał Rewidentów Księgowych - naczelny organ kontrolny Unii Europejskiej, odpowiednik polskiej NIK. Kontrola dotyczy głównie finansów, spraw rachunkowych, wykonania budżetu, prawidłowości wydatków, kontroli wpływów.
Powstał w 1977 roku na jednym ze spotkań Rady – na mocy traktatu brukselskiego. Pełnię swoich praw uzyskał dopiero po traktacie w Maastricht – dopiero wówczas (od 1 stycznia 1993) stał się samodzielną niezależną instytucją kontrolną Unii.
Składa się z 15 rewidentów, każdy z innego kraju. Rewidenci są delegowani przez państwa członkowskie a zatwierdzani przez Radę Unii. Muszą to być fachowcy, nie mogą pełnić żadnych innych funkcji. Są wybierani na 6 lat, na czele stoi przewodniczący wybierany na 3 lata. Zadania:
- kontroluje finanse Unii
- nadzoruje wykorzystanie budżetu
- bada zgodność z prawem i prawidłowość wszystkich dochodów i wydatków unijnych
- wspiera Parlament Europejski i Radę Unii w sprawie kontroli budżetu
Co roku rewidenci księgowi przedstawiają sprawozdanie z kontroli budżetu instytucji europejskich. Sprawozdanie jest publikowane w dzienniku urzędowym – czyli jest powszechne i jawne.

Komitet Ekonomiczno-Społeczny - jest organem doradczym Unii. Powstał w 1957 roku po traktacie rzymskim. Składa się z 222 osób, mianowanych przez wszystkie kraje według klucza wielkości kraju. Kadencja trwa 4 lata. Skład Komitetu zatwierdza Rada Europejska. Członkowie są zebrani w 3 grupach: pracodawców, pracowników i przedstawicieli różnych środowisk, np. wolnych zawodów. Reprezentują więc interesy różnych grup obywateli Unii. Funkcje:
- konsultacje dla 3 głównych organów: Parlamentu, Rady i Komisji; część tych konsultacji jest obligatoryjna;
- wpływanie na lepsze więzi obywateli z władzami Unii i wpływ społeczeństwa na projekty europejskie
- dialog z państwami pozaunijnymi
Ważnymi obszarami, które interesują Komitet, są te związane z obywatelami:
- swobodny przepływ ludzi,
- swoboda osiedlania się,
- sprawy socjalne,
- oświata,
- ochrona zdrowia,
- polityka zatrudnienia,
- ustawodawstwo społeczne
- równouprawnienie płci.

Komitet Regionów - również składa się z 222 osób. Ma bardzo podobną genezę. Jego głównym przedmiotem zainteresowania jest rozwój regionalny i realizacja zasady subsydiarności – mówi o rozdziale kompetencji organów naczelnych Unii i lokalnych organów samorządowych (zasada „nie wtrącania się” władz Unii w działania, które mogą być lepiej wykonane na szczeblu społeczności lokalnych, regionalnych, a także wykonywanie tych zadań przez organy Unii, które lepiej mogą być wykonane na szczeblu całej Unii). Komitet Regionów interesuje zapewnienie zbieżności interesów, oczekiwań lokalnych z polityką Unii. Kadencja również trwa 4 lata.
Obszary konsultacji Komitetu Regionów:
- spójność ekonomiczna i społeczna (w tym fundusze strukturalne, np. fundusz spójności przeznaczony na wyrównywanie rozwoju biedniejszych regionów Unii)
- sieci transeuropejskie – program Unii, związany z rozwojem sieci transportowych, telekomunikacyjnych i energetycznych, czyli budowa autostrad, linii kolejowych, lotnisk, linii energetycznych itd.
- zdrowie, edukacja, młodzież

Europejski Bank Centralny - jest instytucją młodą, związaną z powstaniem unii gospodarczo-walutowej i wprowadzeniem nowej waluty. Kieruje polityką pieniężną państw Unii, w których obowiązuje waluta Euro (Euroland). Do Eurolandu nie weszły: Wielka Brytania, Dania i Szwecja. Zadania:
- zarządza rezerwami walutowymi 12 państw członkowskich
- ustala poziom stóp procentowych w strefie Euro,
- przeprowadza operacje dewizowe
- dba o sprawne działania systemów płatniczych
- decyduje o emisji banknotów Euro,
- pełni funkcje doradcze wobec organów Unii.
Europejski Bank Centralny razem z narodowymi bankami centralnymi tworzy Europejski System Banków Centralnych. Europejskim Bankiem Centralnym rządzi rada, w skład której wchodzi prezes, 4 członków zarządu i prezesi 12 banków narodowych. Decyzje zapadają zwykłą większością głosów (każdy członek ma 1 głos). W przypadku głosowania w sprawie rezerw walutowych – liczba głosów danego prezesa banku narodowego jest związana z udziałem w kapitale założycielskim Europejskiego Banku Centralnego (który wynosi 5 miliardów Euro).

Europejski Bank Inwestycyjny - został utworzony na mocy traktatu rzymskiego i działa od 1958 roku. Zadania:
- finansowanie inwestycji wspierających rozwój Unii,
- współfinansowanie projektów Unii, które mają na celu rozwój regionów gospodarczo opóźnionych,
- poprawa infrastruktury transportowej i telekomunikacyjnej,
- ochrona środowiska naturalnego i jakości życia,
- zmniejszenie zużycia energii,
- poprawienie konkurencji międzynarodowej przemysłu Unii,
- wspieranie aktywności małych i średnich przedsiębiorstw.
Kredyty mogą otrzymać przedsiębiorstwa państwowe i prywatne ze wszystkich państw Unii. Spłata trwa od 7 do 12 lat, bank finansuje nawet do 50% wartości projektu i tylko projekty duże powyżej 25 milionów Euro. Najwięcej kredytów wzięły takie kraje jak Hiszpania, Portugalia, także Niemcy po włączeniu landów wschodnich.
Europejski Bank Inwestycyjny działa poprzez emisję obligacji i ponieważ jest bankiem o jednej z najwyższych pozycji na świecie (tzw. bankiem A), może emitować obligacje najniższym kosztem i dlatego są one tak korzystne dla ich odbiorców. Bank ten obok Banku Światowego zajmuje najwyższą pozycję finansową na świecie

Emisja Obligacji EBI w e porównaniu z emisją obligacji Banku Światowego (w milionach dolarów):






<< Poprzednia strona | 1 | 2 | < 3 > | 4 | 5 | Następna strona >>

[ | ]