Szukaj:     w wybory.com.pl w internecie  

Negocjacje
Radek / 30.09.2002 14:57



Ocena dotychczasowego przebiegu negocjacji i rekomendacje Komisji Europejskiej

-fragmenty omówienia konkluzji Dokumentu Strategicznego Komisji Europejskiej z 9 października 2002 r.

Komisja Europejska pozytywnie oceniła dotychczasowe postępy w negocjacjach. Realizacja mapy drogowej, przyjętej przez Radę Europejską w Nicei w grudniu 2000 r., według Komisji okazała się skutecznym narzędziem dynamizującym przebieg rozmów. Podkreślono, że UE przyjęła wszystkie wspólne stanowiska przewidziane w mapie drogowej, co pozwoliło na zamknięcie wielu obszarów negocjacyjnych w zakładanych terminach.

Ocena postępów w procesie dostosowawczym dokonana przez Komisję w Raportach Okresowych dowiodła, że państwa kandydujące w większości przypadków wywiązują się z przyjętych w trakcie negocjacji zobowiązań. Pewne opóźnienia odnotowano w takich obszarach jak rolnictwo, środowisko i rybołówstwo. W tym kontekście Komisja wezwała państwa kandydujące do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu nadrobienia istniejących opóźnień i pełnej realizacji uzgodnionych zobowiązań.

Komisja przypomniała, że jednym z warunków członkostwa w UE jest efektywne wdrożenie prawa wspólnotowego przez państwa kandydujące. Jednocześnie w określonej liczbie uzasadnionych przypadków odstąpiono od tej zasady stosując uregulowania przejściowe. Zgodnie z danymi Komisji w trakcie negocjacji uzgodniono przyznanie stronom 218 uregulowań przejściowych, z czego 190 państwom kandydującym a 28 stronie unijnej. Przyznane państwom kandydującym okresy przejściowe, derogacje i inne odstępstwa od stosowania prawa wspólnotowego z reguły dotyczyły obszarów, w których harmonizacja prawodawstwa wymagała poniesienia znaczących nakładów finansowych, jak np. w zakresie przepisów dotyczących oczyszczania ścieków komunalnych czy tworzenia rezerw paliw ciekłych. Warunkiem przyznania czasowych wyłączeń było w takich przypadkach przedłożenie planów inwestycyjnych i opracowanie strategii osiągnięcia zgodności prawa krajowego z acquis. Komisja przypomniała, iż państwom kandydującym przyznano ponadto okresy przejściowe w obszarze swobodny przepływ kapitału ograniczające możliwości nabywania nieruchomości.

Z kolei strona unijna wnioskowała o okresy przejściowe w sytuacjach, gdy pełne stosowanie acquis przez państwa kandydujące wiązało się z możliwością wywołania zaburzeń o charakterze sektorowym bądź regionalnym w obecnych państwach członkowskich. W związku z tym uzgodniono przyznanie stronie unijnej okresów przejściowych m.in. w obszarze swobodnego przepływu osób i dostępu nowych członków do narodowego rynku usług transportowych (kabotaż) obecnych państw UE.

W tegorocznej Strategii Komisja odrębnie omówiła stan zaawansowania negocjacji w obszarach rolnictwo oraz finanse i budżet, tj. rozdziałach dotychczas nie zamkniętych z żadnym z krajów kandydujących. Zwróciła uwagę, że większość zagadnień wchodzących w skład tych obszarów a nie mających implikacji finansowych została już uzgodniona. Jednocześnie Komisja przypomniała, że w niektórych obszarach tymczasowo zamkniętych, jak. np. polityka regionalna czy instytucje, szczegółowe zagadnienia związane z wydatkami budżetowymi i sprawami instytucjonalnymi negocjowane będą dopiero w ostatniej fazie rozmów. Negocjacji wymagać będą ponadto pozostałe otwarte obszary negocjacyjne, obejmujące politykę konkurencji (Czechy, Węgry, Polska, Malta, Słowacja), transport (Czechy), podatki (Malta), unię celną (Malta).

W perspektywie zbliżającej się końcowej fazy negocjacji akcesyjnych, Komisja zwróciła szczególną uwagę na trzy kwestie: uwzględnienie w negocjacjach nowego prawa wspólnotowego, finansowe ramy rozszerzenia oraz negocjacje w obszarze inne.

Nowe acquis. W dokumencie podniesiono kwestię nowego prawa wspólnotowego. Dotychczas Komisja przekazała państwom kandydującym całość acquis według stanu prawnego na 30 czerwca 2002 r., wzywając je do uwzględnienia nowych przepisów i wcześniejszego sygnalizowania ewentualnych wniosków o uregulowania przejściowe. Nawiązując do treści zmodyfikowanych stanowisk negocjacyjnych państw kandydujących uwzględniających nowe prawodawstwo, Komisja nie wykluczyła konieczności ponownego otwarcia rozmów w obszarze środowisko. Jednocześnie zaproponowano ostateczne ograniczenie zakresu przedmiotowego negocjacji do stanu prawnego obowiązującego na 31 października 2002 r. Wzorem poprzednich rozszerzeń, przyznanie kandydatom ewentualnych wyłączeń od stosowania acquis przyjętego w późniejszym okresie (w tym przypadku od 1 listopada 2002 r.) możliwe będzie na podstawie odpowiednich uregulowań zawartych w Traktacie Akcesyjnym i odpowiednio umotywowanych wniosków. Według Komisji dotyczyć to może zwłaszcza dynamicznie rozwijających się obecnie dziedzin wspólnotowego prawodawstwa, w szczególności z zakresu wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz telekomunikacji.

Ramy finansowe. Komisja ponowiła swoją propozycję ram finansowych rozszerzenia przedstawioną w komunikacie z 30 stycznia 2002 r., zaznaczając, że podstawą tej propozycji jest treść porozumień berlińskich oraz założenie o przystąpieniu do UE 10 państw kandydujących. W odniesieniu do rolnictwa Komisja podkreśliła, że propozycja przyznania rolnikom z państw członkowskich dopłat bezpośrednich oraz ich stopniowego wprowadzenia od roku 2004 powinna zostać utrzymana. Według Komisji środki przeznaczone na działania strukturalne powinny zostać ustalone w oparciu o ogólną kwotę zaproponowaną w styczniu 2002 r. Zdaniem Komisji udział Funduszu Spójności w działaniach strukturalnych stanowić powinien ok. 1/3. Po uzgodnieniu kwoty ogólnej, podział środków przypadających na poszczególne państwa i polityki zostałby określony w oparciu o zasady przyjęte dla obecnych państw członkowskich w obecnej perspektywie finansowej obejmującej lata 2000-2006.

Komisja podkreśliła także potrzebę wyasygnowania dodatkowych środków na zamykanie elektrowni atomowych w Ignalinie i Bohunicach. Ponowiła jednocześnie swoją propozycję przyznania rekompensat finansowych tym nowym państwom członkowskim (lump sum payment), których sytuacja budżetowa (net budgetary position) w pierwszym roku członkostwa byłaby gorsza od tej z ostatniego roku przed akcesją.

Rozdział negocjacyjny Inne. Komisji zwróciła uwagę, iż przedmiotem rozmów w rozdziale negocjacyjnym inne będą z reguły mało kontrowersyjne zagadnienia nie uwzględnione w pozostałych obszarach. Komisja określiła termin podjęcia rozmów na początek listopada br. oraz wymieniła jego prawdopodobny zakres przedmiotowy. Wśród zagadnień, które prawdopodobnie będą regulowane w rozdziale inne znajdą się m.in. zasady zarządzania środkami przedakcesyjnymi oraz ich stopniowego wygasania, deklaracje i protokoły stanowiące część Traktatu Akcesyjnego oraz zagadnienia prawne związane z wyłączeniem elektrowni atomowych na Litwie i Słowacji.

Postępy krajów kandydujących w spełnianiu kryteriów członkostwa

Kryteria polityczne. Komisja Europejska oceniła, że wszystkie kraje objęte procesem negocjacji akcesyjnych spełniają polityczne kryteria członkostwa w Unii Europejskiej. Wszędzie kontynuowano prace związane z reformowaniem administracji publicznej, a we wszystkich krajach kandydujących zostały ustanowione ramy prawne dla funkcjonowania służby cywilnej. Wiele państw wprowadziło niezbędne przepisy wykonawcze, dokonało czytelnego podziału pomiędzy odpowiedzialnością polityczną i administracyjną oraz uchwaliło akty prawne regulujące kwestie dostępu do informacji publicznej.

Komisja Europejska podkreśliła w Strategii, że większość krajów kandydujących dokonała postępów w reformowaniu oraz wzmacnianiu wymiaru sprawiedliwości. Podjęto działania zmierzające do wzmocnienia zasobów ludzkich oraz poprawy warunków pracy. W wielu krajach poprawiono egzekwowanie wyroków sądów, ułatwiono dostęp do instytucji wymiaru sprawiedliwości oraz zmniejszono liczbę zaległych spraw sądowych. Większość krajów kandydujących przyjęła strategie antykorupcyjne oraz wzmocniła funkcjonowanie instytucji odpowiedzialnych za walką z korupcją. W Strategii wskazano, że kraje kandydujące przyjęły ustawodawstwo regulujące między innymi udzielanie zamówień publicznych oraz finansowanie partii politycznych. Komisja Europejska z zadowoleniem odniosła się do zwiększenia przejrzystości, odpowiedzialności oraz skuteczności działania administracji publicznej.

Niektóre kraje wzmocniły ramy prawne oraz instytucjonalne dotyczące problematyki równości płci, w tym regulujące kwestie pomocy ofiarom przemocy. Komisja Europejska wezwała do kontynuacji wysiłków na rzecz zapewnienia równości ekonomicznej oraz społecznej pomiędzy kobietami i mężczyznami w przyszłych państwach członkowskich. Z zadowoleniem odniosła się do stanu ochrony mniejszości narodowych podkreślając, że w wielu krajach wzmocniono jej ramy instytucjonalne i prawne. W Estonii oraz na Łotwie Komisja odnotowała dalsze postępy na rzecz integracji osób nieposiadających obywatelstwa oraz podkreśliła, że w Bułgarii, Rumunii oraz na Słowacji mniejszości narodowe odgrywają istotną rolę w życiu politycznym. W krajach zamieszkanych przez Romów Komisja Europejska odnotowała postępy w obszarze wdrażania narodowych planów działania, których celem jest poprawa sytuacji społeczności romskiej.

Kryteria gospodarcze. Tegoroczne Raporty Okresowe w kwestii spełniania gospodarczych kryteriów członkostwa różnią się strukturą od dokumentów z poprzednich lat, ponieważ oprócz oceny postępów dokonanych od poprzedniej oceny, tj. od jesieni 2001 roku, zawierają dodatkowo całościową ocenę działań podejmowanych od opublikowania Opinii na temat wniosków o członkostwo poszczególnych krajów kandydujących.

Komisja Europejska odnotowała, że w latach 1997-2001 w większości krajów kandydujących dynamika PKB była wyższa niż średnia w krajach UE, która wyniosła 2,6%. Pod koniec 2000 roku nastąpiło spowolnienie wzrostu w gospodarce światowej, co wpłynęło na zmniejszenie dynamiki wzrostu PKB w krajach kandydujących. W 2001 roku średni PKB (mierzony wartością siły nabywczej) przypadający na jednego mieszkańca w 10 krajach negocjujących członkostwo w UE3 wyniósł 39,3% przeciętnego PKB na jednego mieszkańca UE, co oznacza wzrost zaledwie o 0,8 punktu procentowego w porównaniu z 2000 rokiem. Komisja Europejska wskazała na zmiany, jakie nastąpiły w strukturze PKB krajów kandydujących - zmniejszający się udział rolnictwa oraz wzrost znaczenia sektora usług.

Komisja Europejska zwróciła uwagę na występowanie spadkowego trendu inflacji w okresie ostatnich 5 lat oraz odnotowała jednocyfrowy jej wskaźnik w większości krajów kandydujących w ubiegłym roku. W dokumencie z zaniepokojeniem odniosła się do zmniejszającego się wskaźnika zatrudnienia, będącego w znacznym stopniu skutkiem przeprowadzania przez kandydatów zmian strukturalnych w narodowych gospodarkach. Podkreśliła zarazem, iż w 2002 roku w niektórych krajach obserwuje się zmianę tej niekorzystnej tendencji.

W ostatnim roku, we wszystkich krajach kandydujących wystąpił deficyt budżetowy (średni wskaźnik dla 10 krajów kandydujących wzrósł do 3,8% PKB w 2001 roku w porównaniu z 3,2% PKB w 2000 roku), który jest wynikiem w głównej mierze spowolnienia gospodarczego oraz mniej restrykcyjnej polityki fiskalnej. Komisja Europejska odnotowała, że w ciągu ostatnich pięciu lat wskaźniki dotyczące deficytu na rachunku obrotów bieżących oraz deficytu bilansu handlowego w krajach kandydujących kształtowały się na względnie wysokim poziomie. Jednocześnie jednak napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich był istotnym czynnikiem poprawy tych wskaźników. W Strategii podkreślono, że w 2001 roku sytuacja w nieznacznym stopniu poprawiła się.

Komisja Europejska uznała, że od 1997 roku kraje kandydujące dokonały znaczących postępów w procesie prywatyzacji, wskazując jednocześnie na konieczność kontynuacji działań mających na celu jego dokończenie. Z zadowoleniem odniosła się do wzmocnienia pośrednictwa finansowego, przyjęcia ram prawnych regulujących prawa własności oraz procedury upadłościowe, jak również do osiągnięcia wysokiego stopnia zintegrowania gospodarek krajów kandydujących z gospodarką UE, którego potwierdzeniem jest wysoki udział obrotów handlowych z państwami członkowskimi w ogólnym bilansie handlowym.

Komisja Europejska określiła - podobnie jak w roku ubiegłym - Cypr i Maltę jako kraje posiadające funkcjonującą gospodarkę rynkową oraz wskazała, że oba te kraje powinny być w stanie sprostać presji konkurencyjnej i siłom rynkowym w UE. Pozostałe kraje tzw. grupy z Laeken, w ocenie Komisji spełnią gospodarcze kryterium członkostwa przed przystąpieniem do UE. Zgodnie z ocenami zawartymi w tegorocznych Raportach, kraje te dokonały dalszych postępów w dziedzinie stabilności makroekonomicznej oraz przeprowadzaniu reform. Komisja wskazała, że kontynuacja tych działań powinna umożliwić im do czasu akcesji sprostanie presji konkurencyjnej i siłom rynkowym w UE.

W tegorocznym Raporcie Okresowym Komisja Europejska uznała także gospodarkę bułgarską jako rynkową. Jeżeli Bułgaria kontynuować będzie wdrażanie reform, to w średnim okresie będzie zdolna do sprostania presji konkurencyjnej oraz siłom rynkowym na jednolitym rynku. W przypadku Rumunii Komisja Europejska uznała, iż kontynuowała ona postępy w budowaniu gospodarki rynkowej. Wdrożenie planowanych reform powinno pozwolić temu krajowi sprostanie presji konkurencyjnej w średnim okresie. W odniesieniu do Turcji, Komisja Europejska odnotowała postępy w budowaniu gospodarki rynkowej, lecz wskazała na występujące nadal negatywne następstwa kryzysów finansowych.

źródło:< www.ukie.gov.pl www.ukie.gov.pl>



<< Poprzednia strona | 1 | < 2 >

[ | ]